İnsan dediğimiz varlık, birbirinin kopyası olmak için yaratılmadı. Her biri başka bir iklimin rüzgârını taşıyor. Başka bir annenin duasını, başka bir toprağın kokusunu taşıyor. Dünya dediğimiz büyük sahne, bu yüzden canlı kalıyor.

Hac ise bu hakikatin en büyük meydanı…

Orada milyonlarca insan aynı merkeze yöneliyor. Fakat hiçbirinin yürüyüşü birbirine benzemiyor. Kimisi gözyaşıyla geliyor, kimisi hasretle, kimisi mahcubiyetle… Her biri başka hikâye taşıyor ama aynı teslimiyette birleşiyor.

Modern zamanların en büyük yanılgısı, insanı köksüzleştirerek özgürleştireceğini sanmasıdır. Oysa kökünden kopan insan savrulur. Aidiyetini kaybeden insan yalnızlaşır. İnsan ancak ait olduğu hakikatin içinde kuvvet bulur.

Hac bunu tokat gibi yüzümüze vuruyor.

Bir Türk ile bir Afrikalı aynı safta namaza duruyor. Bir Doğu Türkistanlı ile bir Filistinli aynı duaya amin diyor. Aralarında renk farkı var, dil farkı var, coğrafya farkı var… Ama yöneliş aynı.

Demek ki insanlık aynılıkta değil, müşterek hakikatte birleşebiliyor.

Bugün dijital çağ insanı görünmez hale getirmeye çalışıyor. Herkesi aynı kalıba dökmek istiyor. Fakat ruh buna razı olmuyor. Çünkü insanın mayasında farklılık var.

Ve belki de insanı insan yapan tam olarak bu…

Farklılık rahmet oluyor.
Çeşitlilik hayatı diri tutuyor.
Aidiyet insana omurga kazandırıyor.

Hac ise bütün bu hakikati tek cümleye dönüştürüyor:

İnsan, Rabbine yürürken kendisini de buluyor.