Aldatıcı Reklamlara Yeni Dönem 1 Ağustos'ta Başlıyor

Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin dijital ortamda karşılaşabileceği aldatıcı reklam ve ticari uygulamalara karşı daha güçlü korunmasını amaçlayan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan değişikliklerin 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe gireceğini açıkladı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, dijitalleşmeyle birlikte reklamların çeşitlenmesi ve tüketicilerin daha yoğun reklam içeriklerine maruz kalması nedeniyle yönetmelikte kapsamlı düzenlemelere gidildiği belirtildi. Yeni kurallarla hedefli reklamlar, yapay zekâ destekli tanıtımlar, sosyal medya fenomenlerinin reklam paylaşımları ve indirim kampanyaları gibi birçok alanda yeni yükümlülükler getirildi.

Düzenlemeye göre, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek oluşturulan hedefli reklamlarda, reklamın hangi kriterlere göre gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği açık ve kolay erişilebilir şekilde kullanıcılarla paylaşılacak. Ayrıca çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı hedefli reklam uygulamaları tamamen yasaklandı.

Sosyal medya içerik üreticilerinin ticari iş birliklerine ilişkin de yeni kurallar getirildi. Buna göre, herhangi bir ürün, hizmet, indirim veya maddi menfaat karşılığında yapılan paylaşımlarda reklam niteliğinin açıkça belirtilmesi zorunlu olacak. Paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibarelerinin kullanılması gerekecek.

İndirim kampanyalarına yönelik uygulamalarda da tüketiciyi yanıltabilecek yöntemlerin önüne geçilmesi hedefleniyor. Yeni düzenlemeyle, indirimli satışlarda indirimden önceki fiyat olarak yalnızca kampanyanın başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat gösterilebilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise bir önceki satış fiyatı esas alınacak.

Yönetmelik kapsamında falcı, medyum ve astrolog gibi kişilerin sunduğu hizmetlerin reklamlarına ilişkin mevcut yasak korunurken, yasa dışı bahis ve kumar reklamlarının kapsamı genişletilerek yasa dışı şans oyunlarına yönelik tanıtımlar da yasak kapsamına dahil edildi.

Tüketici yorumlarının yayımlanmasına ilişkin süreçte de değişikliğe gidildi. Buna göre satıcı veya hizmet sağlayıcıya değerlendirmelere cevap verebilmesi için tanınan süre 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde yanıt verilmemesi halinde tüketici değerlendirmeleri yayımlanabilecek.

Yapay zekâ kullanılarak hazırlanan reklamlara ilişkin de yeni yükümlülükler getirildi. İnsanlardan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda bunun açık şekilde belirtilmesi zorunlu olacak. Ayrıca yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyaların, gerçek bir kişinin ürünü deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimini oluşturacak şekilde kullanılmasına izin verilmeyecek.

Çevresel beyan içeren reklamlarda da sıkı kurallar uygulanacak. "Çevre dostu" gibi genel ifadeler, gerekli açıklamalar yapılmadan kullanılamayacak. Reklamlarda yer verilen çevresel iddiaların ürünün yaşam döngüsünün hangi aşamasını kapsadığı belirtilecek ve bu beyanların yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belge ve raporlarla doğrulanması gerekecek.

Takviye edici gıdaların günlük beslenmenin yerine geçebileceği izlenimini oluşturacak reklamlar da yasaklandı. Bunun yanında sağlık beyanı kapsamı dışında kalan durumlarda belirli şartlarla karşılaştırmalı reklamlara izin verilecek.

Yeni yönetmelikle birlikte akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak şekilde reklamlarda kullanılmasının da önüne geçilecek. Ayrıca satın alma sürecinin doğrulanamadığı platformlardan alınan tüketici yorumlarının yayımlanmasına izin verilmeyecek. Ürün, hizmet, teslimat ve satıcı gibi farklı kategorilerde yayımlanan değerlendirmelerin ise tüketicilerin kolayca ulaşabileceği şekilde birlikte gösterilmesi zorunlu olacak.

Ticaret Bakanlığı, yapılan düzenlemelerle tüketici haklarının daha etkin korunmasının, ticari faaliyetlerde şeffaflığın artırılmasının ve aldatıcı reklam ile haksız ticari uygulamalarla mücadelenin güçlendirilmesinin amaçlandığını bildirdi.