Ankara’da kültür, elden ele verilen bir bayrak gibi koşarak taşınmaz. Daha çok, yan yana yürüyenlerin birbirine fark ettirmeden aktardığı bir alışkanlıklar toplamıdır. Şehir, bilgiyi aceleyle devretmez; sindirerek bırakır. Bu yüzden Ankara’da kültürel aktarım, büyük kopuşlar ya da sert sıçramalar üretmez. Kültür, burada yürür; koşmaz.

Bu yürüyüşün en belirgin tarafı, isimlerden bağımsız oluşudur. Ankara’da kültür, birkaç büyük şahsiyetin omuzlarında taşınan kırılgan bir miras değildir. İsimler gelir geçer; ama davranışlar kalır. Bir hocanın suskunluğu, bir öğrencinin sabrı, bir vakıf görevlisinin titizliği… Bunlar yazıya dökülmez; fakat silinmez de. Şehir, kültürü bu görünmez ayrıntılarla korur.

Nesiller arasındaki bağ, Ankara’da iddialı değildir. Büyük hesaplaşmalar, sert reddiyeler pek görülmez. Yeni gelen kuşak, eskisini yıkmak için yola çıkmaz. Eski de yeniyi boğmak için direnmez. Arada bir mesafe vardır; ama bu mesafe kopukluk değil, tecrübe payıdır. Gençler dinler, büyükler susar. Suskunluk, burada öğretmenin başka bir yoludur.

Ankara’nın kültürel iklimi, bu yüzden dramatik değildir. Şehir, kültürünü krizle değil; alışkanlıkla taşır. Bir alışkanlık bozulduğunda, yerine yenisi gelir. Ama bütünüyle boşluk oluşmaz. Ankara, boşluklardan hoşlanmaz. Şehir, boşluk gördüğünde onu yavaşça doldurur.

Bu doldurma, dayatma yoluyla yapılmaz. Kültür, Ankara’da emirle işlemez. İnsanlar neye inanacaklarını, nasıl davranacaklarını resmî bildirilerden öğrenmez. Öğrenme, hayatın içindedir. Çarşıda, okulda, vakıfta, mahallede… Kültür, bu alanlarda kendiliğinden dolaşır.

Bu dolaşım, Ankara’nın kültürünü sertleştirmez. Aksine, esnek kılar. Şehir, yeni olanı tamamen reddetmez; ama hemen de kutsamaz. Önce bakar, tartar, bekler. Beklemek, Ankara’nın kültürel refleksidir. Beklenen şey, çoğu zaman ya yerleşir ya da kendiliğinden kaybolur. Şehir, bu ayıklamayı sessizce yapar.

Ankara’da kültür, bir yarış değildir. Kim daha çok biliyor, kim daha yüksek sesle konuşuyor meselesi pek işlemez. Bilgi, burada bir üstünlük aracı hâline gelmez. Bilgi, yük taşıma sorumluluğu getirir. Bu sorumluluk, insanı ağırlaştırır. Ankara’nın ağır havası, biraz da bu kültürel sorumluluğun sonucudur.

Bu yüzden Ankara’da ilim, kültür ve vakıf geleneği birbirinden kopmaz. Hepsi aynı damardan beslenir: Devam etme iradesi. Devam etmek, Ankara’da ilerlemekten daha kıymetlidir. İlerlemek hız ister; devam etmek sabır. Şehir, sabrı seçmiştir.

Ankara’nın kültürü, tam da bu yüzden sessizdir. Sessiz olan şeyler çabuk yıpranmaz. Gürültü çıkaranlar ise kısa sürede tükenir. Ankara, tükenmemeyi öğrenmiş bir şehirdir.