Cari işlemler hesabı temmuzda 36 milyon dolar fazla verdi

Türkiye'nin cari işlemler hesabı, temmuz ayında 36 milyon dolar fazla verdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) açıkladığı ödemeler dengesi verilerine göre, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında ise 4 milyar 972 milyon dolarlık fazla oluştu.

Temmuz ayında ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 5 milyar 579 milyon dolar olarak kaydedildi. Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık yaklaşık 40,7 milyar dolara ulaşırken, dış ticaret dengesi açığı 77,2 milyar dolar oldu.

Aynı dönemde hizmetler dengesi 63,5 milyar dolar fazla verirken, birincil gelir dengesi 25,2 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,9 milyar dolar açık verdi.

Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler temmuzda 8 milyar 228 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu tutarın 2 milyar 893 milyon doları taşımacılık hizmetlerinden, 5 milyar 968 milyon doları ise seyahat gelirlerinden sağlandı.

Doğrudan yatırımlarda artış

Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında net portföy yatırımları 6 milyar dolar, krediler 50,9 milyar dolar ve ticari krediler 400 milyon dolar katkı sağladı. Finansal türevler 5,1 milyar dolar, net doğrudan yatırımlar 300 milyon dolar, net efektif ve mevduatlar ise 22,5 milyar dolarlık negatif etki oluşturdu.

Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezervlerinde 31,5 milyar dolarlık azalış gerçekleşti.

Temmuz ayında doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net çıkış 514 milyon dolar oldu. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki doğrudan yatırımları 1 milyar 154 milyon dolar artarken, Türkiye'de yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 640 milyon dolar yükseldi.

Gayrimenkul yatırımlarında ise yurt içi yerleşiklerin yurt dışında gerçekleştirdiği alımlar 169 milyon dolar olurken, yurt dışı yerleşikler Türkiye'de 322 milyon dolarlık net gayrimenkul alımı yaptı.

Portföy yatırımlarında temmuz ayında 5 milyar 841 milyon dolarlık net giriş kaydedildi. Yurt dışı yerleşikler hisse senedi ve yatırım fonlarında 1 milyar 969 milyon dolar, Devlet İç Borçlanma Senetlerinde (DİBS) ise 2 milyar 368 milyon dolar net alım gerçekleştirdi.

Yurt dışındaki tahvil ihraçları kapsamında bankaların ihraçlarında 914 milyon dolar, Genel Hükümet ihraçlarında 1 milyar 710 milyon dolar net alım yapılırken, diğer sektörlerin ihraçlarında 172 milyon dolarlık net satış görüldü.

Temmuzda yurt dışından kredi kullanımında bankalar 1 milyar 713 milyon dolar, diğer sektörler ise 1 milyar 998 milyon dolar net kullanım gerçekleştirirken, Genel Hükümet 130 milyon dolar net geri ödeme yaptı.

Diğer yatırımlar kapsamında yurt dışı bankaların Türkiye'deki mevduatları Türk lirasında 74 milyon dolar, yabancı para cinsinden ise 1 milyar 605 milyon dolar arttı. Böylece toplam net artış 1 milyar 679 milyon dolar oldu.

Resmi rezervlerde temmuz ayında 14 milyar 252 milyon dolarlık net artış gerçekleşti.

Bakan Bolat cari işlemler verilerini değerlendirdi

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, temmuz ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerini değerlendirdiği yazılı açıklamasında, cari işlemler hesabının 36 milyon dolar fazla verdiğine dikkati çekti. Bolat, yıllıklandırılmış cari açığın 40,7 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu bildirdi.

Yıllıklandırılmış altın ve enerji hariç cari işlemler hesabının ise 27,8 milyar dolar fazla verdiğini belirten Bolat, hizmet ihracatının temmuzda yıllıklandırılmış bazda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,2 artarak 124,7 milyar dolara yükseldiğini ifade etti.

Bolat, aynı dönemde yıllıklandırılmış seyahat gelirlerinin 60,3 milyar dolara, taşımacılık gelirlerinin ise 43,7 milyar dolara ulaştığını kaydetti.

Cari dengedeki iyileşmenin sürmesi bekleniyor

Jeopolitik gerilimlerin yeniden artması ve fiyatlarda yaşanan oynaklığın cari işlemler açığı açısından yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu belirten Bolat, yılın kalan bölümünde ihracattaki güçlü görünümün cari dengeyi desteklemesinin beklendiğini aktardı.

Orta Vadeli Program kapsamında cari açığın milli gelire oranının tarihsel ortalamaların altında tutulmasının hedeflendiğini belirten Bolat, 2026'da cari açığın 47,5 milyar dolar ve GSYH'nin yüzde 2,6'sı seviyesinde gerçekleşmesinin öngörüldüğünü ifade etti.

Bolat, cari açığın 2027'de 38,5 milyar dolara ve GSYH'nin yüzde 1,9'una gerilemesinin, 2028'de yüzde 1,8, 2029'da ise yüzde 1,6 seviyesine düşmesinin beklendiğini bildirdi. İhracat, turizm ve seyahat gelirlerindeki artışın cari dengedeki iyileşmeye katkı sunmasının öngörüldüğünü kaydetti.

2029 ihracat hedefi 316 milyar dolar

Bolat, Orta Vadeli Program'da mal ihracatının 2029'da 316 milyar dolara, turizm gelirlerinin ise 78,5 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.

Gelecek yıl mal ihracatını 292 milyar dolara yükseltmeyi amaçladıklarını ifade eden Bolat, mevcut ihracat performansının bu hedefe ulaşılabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdiğini aktardı.

Mal ve hizmetlerde katma değerli üretim ve ihracata yönelik politikalarla 2029'da toplam mal ve hizmet ihracatını 450 milyar dolara ulaştırmayı hedeflediklerini belirten Bolat, ihracat destekleri, ticaret diplomasisi ile pazar ve ürün çeşitlendirmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceğini bildirdi.

Bolat, mal ve hizmet ihracatındaki kazanımların kalıcı hale getirilmesinin ve dış ticaret dengesinin cari işlemler dengesine sürdürülebilir katkı sunmasının temel öncelikler arasında olduğunu ifade etti.